میزبان

شهر استهبان از دیروز تا کنون به نامهای اصبهانات؛اصبهبذات؛اصطبهان ؛اصطهبانات؛استنبات،سَوُنا ت و استهبان خوانده شده است. این حوقل بغدادی در کتاب صوره الارض(367 ه.ق.)از این شهر به نامهای اصبهانات؛اصطهبان و اصطهبانات یاد کرده است.. این بلخی در فارس نامه خود از این شهر به نام اصطهبان و اصطهبانان یاد کرده؛میگوید: اصطهبان شهرکی پر درخت و از هر نوع میوه باشد و آب فراوان دارد...و قلعه اصطهبانان هم قلعه ای عظیم است و حسنویه را است.
پارل شواتس؛نویسنده کتاب جغرافیایی تاریخی فارس؛نام این شهر را استبُنات و سَونات نگاشته است. واژه استهبان از دو پاره استه به معنی انگور و بان به معنی نگاه دارند تشکیل شده است؛یعنی جایگاه انگور و یا انگورستان
آبادي‌ استهبان‌ از سال‌ 746 هجري ‌قمري‌ پس‌ از ويراني‌ آن‌ در دوره‌ مغول‌ به‌ دست‌ امير مبارزالدين‌ آل‌ مظفر صورت‌ گرفته‌ است‌. اين‌ شهر بين‌ دو رشته‌ مرتفع‌ واقع‌ شده‌ است‌ و نواحي‌ شرقي‌ آن‌ داراي‌ آب‌ و هواي‌ گرم‌ و در ساير نقاط‌ معتدل‌ و كوهستاني‌................

بقیه ویژگی های شهرستان را در ادامه مطالب مشاهد ومطالعه نمایید

ادامه نوشته

خرامه

خِرامه شهری است در شهرستان خرامه استان فارس در جنوب ایران. این شهرستان دارای دو بخش می باشد:۱- بخش مرکزی خرامه با جمعیتی حدود ۴۰۲۰۰ نفر و بخش کربال به مرکزیت سلطان شهر با جمعیتی حدود ۲۱۷۰۰ نفر .

خرامه با مساحت حدود ۲۶۴/۱ کیلومتر مربع در ۷۵ کیلومتری شرق شیراز واقع گردیده و شهرستان خرامه دارای دو شهر ، یکی شهر خرامه و و دیگری شهر سلطان شهر می باشد. این شهرستان دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است و ارتفاع آن ازسطح دریا ۱۵۰۰ متر می باشد. شهرستان خرامه در طول ۵۳ درجه و ۱۹ دقیقه شرقی و عرض ۲۹ درجه و ۳۲ دقیقه شمالی قرار دارد. این شهرستان از شمال به ارسنجان ، از شمال شرقی به آباده طشک و از شرق به نی ریز ، از شمال غربی به مرودشت و زرقان و از غرب به شیراز ، از جنوب به شهرستان سروستان و از جنوب شرقی به استهبان و فسا متصل می‌باشد.

تاریخچه

با استفاده از شواهد و اسناد معتبری که در دست است قدمت شهر خرامه و کربال به ۱۵۰۰ سال قبل و به سال ۵۰۰ میلادی برمی گردد. در کتابها و سفرنامه‌هایی از جمله نزهت القلوب، فارسنامه ابن بلخی، المسالک و الممالک، آثار العجم، فارسنامه ناصری، شیرازنامه، معجم البلدان، تاریخ برگزیده، برهان قاطع، تاریخ سرزمینهای فلات شرقی، تاریخ ابن خلدون و دیگر کتب در مورد خرامه و کربال مطالبی نوشته شده‌است.

ابن جوقل در قرن چهارم هجری رود خرامه را قابل کشتیرانی توصیف کرده و ابن بلخی در وصف آن چنین آورده است:«منبع این رود کُر از نواحی کلار (Kelar) و رودی عاصی است که هیچ جای را آب ندهد الا جاهایی را که بند کرده‌اند. به همین دلیل شش بند به نامهای امیر، فیض آباد، تیلکان، موان، و جهان آباد بر روی آن بسته شده. این رود نهایتاً به دریاچه بختگان می‌ریزد.»

بنا به روایاتی نام خرامه از خُورمه به معنی خورشید و مه به معنی ماه اخذ شده‌است.فرض دیگر این است که این نام مأخوذ از خورماه که نام روز یازدهم از ماههای ایران است باشد. حتی امروز نیز بعضی از عشایرمنطقه نام این شهر را خورومه (Khoromah) تلفظ می‌کنند.

پناه بردن وزیر امیر منصور٬به نام کالیجار٬به قلعهٔ خرامه که ترکان قصد تاراج اموال وی را داشته‌اند به اهمیت موقعیت سوق‌الجیشی آن می‌افزاید. این قلعه که تا چند سال اخیر محل سکونت دهها خانوار بود به صورت تلی دست ریز با ارتفاع بیش از ۱۰ متر از خاک رُس، توسط شهرداری تخریب شد و آثاری از خانه‌های روی آن برجای نماند.

یکی از آثار تاریخی منطقه که از زمان ساسانیان برجا مانده و در فاصله ۵۰۰ متری مغرب خرامه قرار دارد بنای آتشکده‌ای است که در محل به چهار طاقی گبران معروف است که از نظر ساختمان گنبد و کاربندی تا حدودی شبیه آتشکده بهرام است.

توجه خاص سردمداران دیالمه در ترمیم بندهای عصر ساسانیان در مسیر تنها رود عاصی کربال دلالت بر عمارات فراوان و نفوسی می‌کند که درکناره‌های این رود می‌زیسته‌اند. از آثار باقی‌مانده این عصر بند امیر است که به وسیله عضدالدوله دیلمی ترمیم شده‌است. صدمه دیدن بعضی ازبندهای رود که نظر سلاجقه را نیز به خود جلب کرده‌است، چنانچه بند قصار (ghesar) یا فیض آباد به وسیله اتابک چاولی از امرای محمدبن ملکشاه درحدود سال ۵۰۶ ترمیم می‌شود و بنام وی فخرستان نام می‌گیرد.

از دیگر بناهای سلجوقیان کاروانسرای خان کت (Khane - Ket) یا کاروانسرای دیودان در نزدیکیهای دریاچه بختگان می‌باشد که سبک معماری آن را مربوط به این دوره دانسته‌اند و مسیر قدیم جنوب به مرکز یعنی از کرمان به شیراز، تهران و اصفهان از روی این کاروانسرا عبور می‌کرده‌است. چنانکه درزمان استعمار انگلیس آثاری چون پل انگلیسی‌ها که از این مسیر برای لشکرکشی به مرکز ایران و شیراز استفاده می‌کرده‌اند به جا مانده‌است. این کاروانسرا به علت عدم رسیدگی اکنون ویران گشته و درحال نابودی است. (کاروانسرای دیودان).

درهمین ادوار به سنگ قبرهایی برخورد می‌کنیم که اخیراً در مرکز باغهای خرامه کشف گردیده و خطوط ثلث و کوفی منقوش به آ نها گویای حال عارفانی متعبد بوده که از قرون ۶ تا ۸ هجری دراین بلد می‌زیسته‌اند. یکی از این سنگها متعلق به عالم ربانی به نام شیخ غیاث (علی) ابن ابی جعفر بن طیب است که روی آن سوره نور و آیة الکرسی و شرح حال وی مشاهده می‌شود.

صفویان که بیشترین همت آنان، عمران و آبادی بلاد بود، علاوه بر اینکه برروی «رود کُر» پلی در زمان امام قلی خان والی فارس مشهور به پل خان بنا کرده‌اند،در شهر خرامه نیز ردپایی از خود به جا گذاشته‌اند. بنای حمامی مشهور به حمام کهنه به آنها نسبت داده شده و چنین حدس زده‌اند که این حمام همزمان با حمام گنجعلی خان در کرمان ساخته شده‌است. همزمان با احداث حمام کهنه، نهال درختان باغ مصفایی مشهور به باغ خان (baghe-Khan) کاشته شده‌است. این باغ با وسعت حدود ۱۲ هکتار درقسمت شمال خرامه خارج از حصار قدیمی واقع گردیده‌است.درابتدا انواع درختان، گل و سرو و توت و غیره درآن وجود داشته‌است اما امروزه تنها فقط قطار سروهای آن به جای مانده که بیش از یک سوم این سروهای بلند درحال خشک شدن است.

نصیرالملک از رجال فارس دریکی از مراجعاتش به خرامه، حصاری دور شهر احداث می‌کند که ارتفاع آن ۷ متر و ضخامت آن ۵/۲ متر و طول آن ۲۰۵۰ متر بوده و چهار دروازه به نامهای کربالی (Korbali)، قبله‌ای (qeblei) کرمانی (Kermani) و باغی (baghi) در چهار جهات جغرافیایی آن قرار داشته و برج هایی جهت دیده بانی و کشیک شبانه این حصار را مزین می‌نموده است. نصیرالملک برای رتق و فتق امور جاریه، دستور به ساختن مکانی مشهور به نام عمارت می‌دهد. این ساختمان محل تجمع مردم و رفع مشکلاتشان با نامیان و مالکان بوده است.این بنا که در قسمت جنوبی حصار قدیمی و درکنار دروازهٔ قبله‌ای قرار داشته امروزه بر اثر بی توجهی ویران گشته و تبدیل به ساختمانهای مسکونی گشته است.

فرهنگ مردم خرامه

خرامه در مقایسه با بسیاری از شهرستان های دیگر استان کمتر تحت تأثیر آداب و فرهنگ شهری امروز ایران قرار گرفته است. که شاید بتوان بارزترین آن ها را توجه و حساسیت ویژه نسبت به مسأله حجاب دانست.

یکی از محبوبترین شهردارن خرامه غلامرضا ترابی فرزنند رجبعلی است که با انجام کارهای فرهنگی خرامه را دگرگون کرد از جمله ورزشگاه 30هزار نفری ولایت خرامه و رنگ امیزی میدان امام خرامه را به یکی از قطب های گردشگری ایران تبدیل کرد

کوار

کَوار مرکز شهرستان کوار در استان فارس در جنوب ایران است. این شهر در فاصله ۳۰ کیلومتری شیراز و بین [[فیروزآباد یا همان قشقایی شهر ]] قرار دارد.

روایاتی در خصوص معنی این واژه وجود دارد که یکی از آنها از زبان ناصر خسرو می‌باشد که کوار را به معنای سبدی پر از میوه می‌باشد واین وجه تسمیه ناشی از سرسبزی و خرمی و وجود جویهای آب زیاد در این منطقه دانته‌اند. معنای دیگر آن به معنای گیاه گندنا یا همان (تره) می‌باشد که در زمانهای هخامنشیان به دلیل وجود آب‌های زیاد و حاصلخیزی در این دشت گندنا به وفور وجود داشته و به روایتی این دشت محل نگهداری اسبهای ارتش هخامنشیان بوده است.^{[نیازمند منبع]}

سد تاریخی بند بهمن در فاصله ۱۰ کیلومتری کوار قرار دارد. این بند با قدمتی بیش از ۲۰۰۰ سال از آن زمان تا کنون آب مصرفی کشاورزی قسمت عمده‌ای از دشت کوار را تامین کرده‌است.

اکبرآباد که در ۱۰ کیلومتری کوار بین شیراز و جهرم قرار دارد یکی از بزرگ‌ترین روستاهای کوار می‌باشد. نوروزان، مظفری وروستاهای محمودآباد هم از دیگر روستاهای پر جمعیت و بزرگ کوار می‌باشد. کارخانه ذوب آهن پاسارگاد در اراضی روستای مظفری احداث گریده است که در حال حاضر بعد ار روستاهای محمودآباددومین قطب صنعتی کوار می‌باشد. روستای نوروزان یکی از روستاهای قدیمی بخش مرکزی است که آثار و تپه‌ها قدیمی فراوانی در آن به چشم می‌خورد. قلعه قدیمی این روستا که هنوز قسمت‌های زیادی از برج و باروهای آن موجود می‌باشد. این قلعه دارای دو دروازه اصلی و هفت برج و باروی بلند بوده که یک دروازه و قسمت‌هایی از برج و باروی آن باقی است. تا حدود سه دهه پیش این قلعه بصورت کامل حفظ شده بود.

امامزاده شاهزاده ابولقاسم در نزدیکی روستای ولی عصر (عج) قرار دارد.

در حدود یک سوم از جمعیت استان فارس که معادل دو میلیون نفر و یک سوم از جمعیت شهر کوار از ایل بزرگ قشقایی هستند و قشقایی‌ها علاوه بر شهر کوار در چندین روستا از جمله قنات دهداری جلال اباد همدم اباد هورباف باغان و... زندگی می‌کنند.

این شهرستان از شمال با شهرستان شیراز و از شرق با شهرستان سروستان و از جنوب با شهرستان جهرم و از غرب با فیروزآباد هم مرز می‌باشد. شهرستان کوار در موقعیت ۱۱ درجه و ۲۹ دقیقه عرض جغرافیایی و ۴۲ درجه و ۵۲ دقیقه طول جغرافیایی شرقی قرار گرفته و دارای آب و هوای معتدل مدیترانه‌ای است.

شهرستان کوار با مساحتی بیش از ۱۶۵۰ کیلومتر مربع، دارای ۲بخش شامل بخش مرکزی و بخش طسوج و ۳ دهستان فرمشکان، فتح آباد و اکبراباد بوده و جمعاً شامل ۴۴ روستا می‌باشد. جمعیت کل کوار بیش از ۱۰۴۰۰۰ نفر بوه که تعداد ۷۳ هزار نفر در روستاها و ۳۱ هزار نفر در شهر کوار زندگی می‌کنند.

محصولات کشاورزی این شهرستان عبارتند از: گندم جو، پیاز، ذرت، برنج، نخود و عدس و محصولات باغی آن شامل هلو، زردآلو، انگور، سیب، گرو و انجیر می‌باشد که یکی از قطبهای مهم کشاورزی در استان بشمار می‌رود این شهرستان نقش عمده‌ای در تولید شیر و فراورده‌های لبنی و گوشت دارد. به طوری که روزانه حدود ۱۲۰ تن شیر تولید تحویل مراکز جمع آوری شیر شده و از آنجا نیز تحویل کارخانه‌های شیر و تولید فراورده‌های لبنی موجود در منطقه که در حال حاضر ۳ کارخانه در این منطقه وجود دارد می‌شود. فراورده‌های تولید شده در این منطقه در سرتاسر استان توزیع می‌شود.

هم اکنون کوار دارای ۳ مرکز آموزش عالی شامل دانشگاه آزاد اسلامی، علمی کاربردی و دانشگاه پیام نور می‌باشد و دانشجویان در رشته‌های مختلف از نقاط گوناگون استان و کشور در این دانشگاه‌ها مشغول تحصیل می‌باشند.

بخش طسوج یکی از بزرگترین توابع کوار می‌باشد

آثار دیدنی

بند بهمن

ین بند روی رودخانه" قره آغاج" در هفت کیلومتری غرب شهر کوار بنا شده و به نظر می‌رسد از آثار دوره ساسانی باشد. این بند به بهمن پسراسفندیار منسوب است.

بند بهمن برای بالا بردن سطح آب و انحراف جریان آن از طریق کانالی به دشت کوار برپا شده است. درازای بند به ۱۳۰ متر و ارتفاع آن در مرتفع‌ترین نقطه به ۹ متر می‌رسد. مصالح مورد استفاده در بنا، قطعات سنگ طبیعی کوهستان و ملات ساروج است. بند در محلی بنا شده که دو رشته کوه به هم نزدیک می‌شود؛ به صورتی که بخشی از بند بر بدنه سنگی کوه و بخش دیگر آن بر بستر سنگی رودخانه قرار گرفته و همین امر موجب استحکام و ماندگاری آن در طی دو هزار سال گذشته شده است. سیلاب‌های شدید رودخانه بعد از برخورد با دماغه‌ای که در مسیر سد وجود دارد، وارد مخزن پشت سد می‌شود و در این مسیر بخش قابل توجهی از سرعت و نیروی تخریبی خود را از دست می‌دهد.

مجرایی که آب سد را به دشت کوار منتقل می‌کند، در گوشه شرقی سد و در بدنه سنگی کوه احداث شده است. این آب بعد از تأمین آب کارخانه قند، وارد دشت کوار شده و مورد استفاده حدود ۲۰ روستا قرار می‌گیرد.

زرین دشت

توصیف شهرستان

این شهرستان که در اوایل سده ۲۱ میلادی از شهرستان داراب جدا شد شامل دو بخش مرکزی و ایزدخواست و سه شهر حاجی‌آباد ( مرکز شهرستان)، شهر دبیران( در فاصله ی۳۲ کیلومتری) و شهربیر ( در فاصله ی۱۶ کیلومتری) است و جمعیت شهرستان حدود شصت و پنج هزار نفر است. مرکز آن شهر حاجی آباد است و مردم آن بیشتر به کشاورزی و دامداری و بازرگانی مشغولند. بسیاری از مردم این شهرستان در کشورهای حوضه خلیج فارس مخصوصا امارات متحده عربی مشغول به کارند. بیشترین درختی که در این شهرستان یافت می‌شود به طوری که می‌شود گفت این شهرستان با این درخت آذین بندی شده‌است درخت خرما می‌باشد که در زبان محلی به آن مخ و نخل هم می‌گویند و از پرطرفدارترین درخت‌ها در این شهرستان می‌باشد که این درخت هم به نوبه خود دارای انواع مختلفی می‌باشد اعم از شاهیونی، گنتال، پرکون، پیارم، لشت، خاصیون و ... مهم‌ترین منطقه کشاورزی آن اطراف شهر دبیران و تولیدات عمده آن گندم، ذرت و هندوانه‌است که از این نظر در شهرستان مقام اول را دارد.شهر دبیران جدیدابه راه ارتباطی بین شهر ستان‌های داراب-لار-جهرم وزرین دشت در امده‌است که فاصله شهرستان‌های مزکور به نصف کاهش یافته‌است مردم این شهر ستان بیشتر فارس زبان ولی جمعیتی درحدود دوازده هزار نفر ازمردم شهردبیران عرب زبان وازاعراب خمسه ساکن دراستان فارس هستند همینطور مناطقی مثل دروا و تل ریگی ترک زبان هستند.از رسانه های خبری این شهرستان می توان به گاهنامه و وب سایت خبری گلبانگ زرین دشت اشاره کرد.

فاصله این شهرستان بامرکز استان ۲۵۹ کیلومتراست. از نظر جغرافیای درجنوب شرقی فارس بین شهرستانهای داراب-لار-جهرم-فسا واقع شده‌است. این شهرستان دارای هوای گرم می‌باشد . زرین دشت علاوه بر شهرهای حاجی آباد- شهرپیر-دبیران و زیرآب دارای ۲۱ روستا می‌باشد که از ابتدای ورودی تل ریگی - خسویه-دروا-میانده-تاج آباد- خلیل آباد- ساچون- حیدر آباد - فرج بیگی-چاه سبز-حاجی طاهره- چاه زبر- بن دشت- دهنو- درهشور-پنج چاه- گلکویه- مزایجان- گزطویه و گلوگاه می‌باشد شهرستان به مرکزیت شهر حاجی آباد می‌باشد.

شهرستان زرین دشت بین طولهای جغرافیایی ۴۶ ۵۸ ۵۳ تا ۴۰ ۰۱ ۵۵ و عرضهای ۳۱ ۰۰ ۳۸ تا ۲۵ ۳۶ ۲۸ قرار دارد و از مساحت ۴۶۲۶۰۰ هکتاری ۶۲٪ مناطق کوهستانی و تپه ماهور و مابقی دشتی و پست می‌باشد این شهرستان در جنوب شرقی استان فارس و ۸٪ خاک استان و ۱ ٪ خاک کشور را شامل می‌شود

متوسط بارندگی سالیانه بر اساس آمار سی ساله ۴/۲۳۲ میلی متر می‌باشد متوسط درجه حرارت نیز ۷/۲۲ است . حداکثر نزولات جوی در ماههای دی و بهمن نازل می‌شود تعداد پنج گنبد نمکی از مشخصه منحصربه‌فرد است و محدودیت‌های فراوانی در منطقه ایجاد نموده‌است وجود سایتهای مناسب آنغوزه از مهمترین پتانسیل‌های بلقوه‌است که با مدیریت صحیح و برنامه ریزی اصولی می‌توان براحتی آنرا وارد چرخه اقتصادی شهرستان نمود .ساختار و سازندهای زمین‌شناسی عمدتاً مربوط به دوران دوم و سوم زمین‌شناسی بویژه متاثر از گروه فارس (میشان، آغاجاری و گچساران) می‌باشد.

منطقه دارای دشتهای موازی با کوهستانهای نسبتاً منظم است اقتصاد مردم بیشتر وابسته به طبیعت موجود است به طوریکه از جمعیت ۶۵۰۰۰ نفری شهرستان بیش از ۷۰٪ از این جمعیت وابسته به منابع طبیعی می‌باشند دامپروری و کشاورزی رونق نسبتاً مناسبی دارد.

در این شهرستان ۰۰۰/۴۶۰ راس دام وجود دارد که تمامی آنها به منابع طبیعی وابسته‌اند به لحاظ صنعتی توسعه نیافته و از نظر معدن نیز فقیر می‌باشد شهرستان زرین دشت در دسته مناطق خشک دسته بندی می‌شود و از نظر معدل درجه حرارت ۷/۲۲، معدن باران سالیانه ۴/۲۳۲، ایرناکی ۶۵-۴۵ روز ماکزیمم مطلق درجه حرارت ۷/۴۷ در مردادماه، مینمم درجه حرارت ۸/۳ در دیماه – پتانسیل تبخیر سالیانه ۱/۳۶۴۹ میلی متر می‌باشد.

شهرستان زرین دشت با توجه به وضعیت خاص زمین‌شناسی به لحاظ منابع و سفره‌های زیر زمینی بسیار فقیر بوده و همچنین بر اثر بهره برداری بی رویه غیر مجاز علاوه بر کمیت، کیفیت این منابع را نیز به شدت تحت تاثیر قرار داده‌است در راستای تغذیه این سفره‌ها تعداد ۲۵ طرحهای تغذیه مصنوعی انجام که طرح تغذیه مصنوعی مزایجان با حجم آبگیری ۰۰۰/۱۰۰/۲ مترمکعب از شاخص‌ترین پروژه‌های اجرا شده‌است.

با اکتشافاتی که در برخی از مناطق شهرستان زرین دشت صورت گرفت آثاری بدست آمد که حکایت از بازگشت قدمت این منطقه به دوران سامانیان دارد، اکنون این آثار بدست آمده در موزه پارس (زندیه) شیراز نگهداری می‌شود . زبان اکثر مردم شهرستان فارسی است و تنها در چند روستای این شهرستان مردم به زبان ترکی تکلم می‌نمایند . در شهر دبیران نیز بیش از نیمی از مردم عرب زبان می‌باشند .

از آثار تاریخی این شهرستان می‌توان به : ۱- تل سفیدک , ۲- میل نقاره خانه ,۳- برکه سفید ۴- قلعه مزایجان اشاره نمود .

این شهرستان از نظر فرهنگی در قبل از انقلاب وضعیت بسیار مطلوبی داشته و یکی از وقایع مهم فرهنگی که مردم شهرستان همیشه از آن بعنوان یک افتخار یاد می‌کنند، شرکت در انجمن انصار به همراهی حضرت آیت ا... مرحوم سید عبدالحسین لاری در انقلاب مشروطیت می‌باشد.

پس از انقلاب نیز این شهرستان در زمان وقوع جنگ تحمیلی با تقدیم بیش از ۱۶۰ شهید، ۲۰ آزاده و هزاران جانباز و رزمنده وظیفه خود را در دفاع از میهن اسلامی بخوبی ادا نموده‌است.

از محورهای توسعه فرهنگی شهرستان می‌توان به تاسیس و راه اندازی مراکز آموزش عالی نظیر دانشگاه آزاد اسلامی، پیام نور، دانشکده فنی و ... اشاره نمود.

شهرستان زرین دشت به مرکزیت شهر حاجی آباد [نقشه هوایی] در جنوب شرقی استان فارس واقع گردیده و از جهات اربعه با شهرستانهای لار، جهرم، فسا و داراب هم مرز می‌باشد و با مرکز استان بالغ بر ۳۰۰ کیلومتر فاصله دارد . از نظر اقلیمی نیز در منطقه گرم و خشک و کم بارش قرار داشته بطوریکه میانگین بارش در این شهرستان حدود ۲۰۰ میلی متر در سال می‌باشد .

جمعیت شهرستان بر اساس برآورد سازمان مدیریت و برنامه ریزی در سال ۸۱ , ۶۷۵۰۴ نفر بوده که از این تعداد , ۳۸۸۴۶ نفر روستا نشین می‌باشند (۵۳٪)

آمار ایثارگران شهرستان

تعداد شهداء: ۱۶۰ نفر

تعداد آزادگان: ۲۰ نفر

تعداد جانبازان: ۲۷۰ نفر

آموزش و پرورش

• دراین شهرستان ۲ مرکز آموزش عالی وجود دارد.۱- دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرین دشت -۲- دانشگاه پیام نور واحد زرین دشت

تعداد مدارس ابتدایی: ۶۱ واحد

تعداد مدارس راهنمایی: ۳۵ واحد

تعداد مدارس متوسطه نظری: ۲۲ واحد

فنی و حرفه‌ای: ۱ واحد

پیش دانشگاهی: ۱۲ واحد

کار و دانش: ۲ واحد

- تعداد دانش آموزان: کودکستان ۴۰۰ نفر

ابتدایی: ۷۴۰۶ نفر

راهنمایی: ۵۳۶۳ نفر

فنی و حرفه‌ای: ۳۱ نفر

متوسطه: ۳۵۵۶ نفر

کار و دانش: ۱۸۳ نفر

پیش دانشگاهی: ۶۴۱ نفر

مدارس ابتدایی عبارتند از : حریت

مدارس راهنمایی عبارتند از : نبوت

مدارس دبیرستان عبارتند از : امام خمینی

مراکز مذهبی

۱- تعداد مساجد: ۵۲ واحد

۲- تعداد حسینیه ۴۴ واحد

۳- تعداد امامزادگان: ۵ امامزاده

مراکز هنری و کتابخانه‌ها

تنها یک کتابخانه عمومی دولتی در سطح شهرستان و در مرکز شهرستان وجود دارد.

تقسیمات شهرستان زرین دشت

شهرستان زرین دشت به دو بخش و چهار شهر حاجی‌آ باد، زیرآب و دبیران و شهرپیر و پنج دهستان و ۱۶۴ آبادی تقسیم شده‌است. ویژگیهای شهرستان زرین دشت و شهرهای تابعه عنوان واحد مقدار وسعت شهرستان کیلومتر مربع ۴۵۶۹ متوسط ارتفاع شهر از سطح دریا متر متوسط درجه حرارت سالیانه حداقل درجه سانتیگراد حداکثر درجه سانتیگراد میانگین بارندگی سال ۸۰ میلیمتر میانگین بارندگی سال ۸۱ میلیمتر میانگین ۳۰ ساله میلیمتر

• بخش مرکزی شهرستان زرین‌دشت
• دهستان خسویه
• دهستان دبیران
• دهستان زیرآب

شهرها: حاجی آباد و دبیران و شهرپیر

• بخش ایزدخواست
• دهستان ایزدخواست شرقی
• دهستان ایزدخواست غربی

شهر: شهر پیر

دره شوراز روستاهای شهرستان زرین دشت در بخش ایزدخواست می‌باشد. روستای دره شور به لحاظ فرهنگی وآداب ورسوم و خونگرمی مردمان زبانزد است. بیش از ۲۰۰۰نفر جمعیت دارد. در فاصله ۳ کیلومتری مرکز بخش و فاصله ۱۱ کیلومتری مرکز شهرستان زرین دشت واقع شده‌است . معلمی و دیگر شغلهای اداری دیگر پیشه مردم این روستااست.

• قلعه ی مزایجان: قلعه برروی کوه نزدیک روستای مزایجان که قدمتی به عهد اشکانی بر می گردد ودر شاهنامه هم ازاو یاد شده واین بیت است.

پناه دلیران ایران زمین - گل است وگلاب واستخروگزین. درچهارطرف کوه بلندی هست ونمی توان به آن رفت، مگر ازیک راه یک نفری بسیارباریک. درجایی دیکراتاقی است که محل زندان زندانیان بوده است. ازحاجی آباد برای به دست آوردن قلعه به فرماندهی شخصی به نام بشارت به سوی قلعه روان می شوند، که همان هنگام مصادف با جنگ دولت پهلوی با شورشیان بوده است وارتش پهلوی هم در ویرانی آن دخالت می کند. درگام نخست جنگ به صود کسانی که داخل قلعه بوده اند تمام می شود، چنین که یک فرد هفتاد سرباز پهلوی را می کشد. در روز دوم ازراهی درپشت قلعه سربازان وارد قلعه شده وشورشیان را بیرون می کنند. وقلعه را به توپ می بندند.

• میل نقارخانه: این اثرباستانی مربوط به دوره ی ساسانی ودر روستای چاه سبزواقع شده است. ودارای چهارستون بوده است که به آنان میل نقارخانه می گویند ونقارزن ها به روی آن رفته ونقره وساز ودُهُل می زدند.

• شهرحاجی آباد دارای دو امام زاده با نام های شاه فرج الله وشاه حبیب الله دراد که در غرب آن واقع شده است. وطبق نوشته به سال های ۶۲۰ و۶۳۰ بر می گردد.
• به سوی مزایجان که به حرکت در می آیی پس ازگذر ازشهرپیرو دره شور به خانه ای بر روی کوهی می رسی که معروف به صاحب الزمان است وروی آن نوشته شده جمال کمال. هرساله محل برای گردشگری مردم است.

مکانی هم در سال ۱۳۵۷ درغرب حاجی آباد پیدا شد با نام تل سفیدک که مجسمه های آن را به موزه بردند